مراسم روز جهانی ایمنی بیمار در بیمارستان فوق تخصصی رضوی برگزار شد

ایمنی از سلامت کارکنان آغاز می‌شود

دکتر محمود محمدزاده شبستری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد، در این مراسم با تأکید بر اینکه ایمنی بیمار از سلامت و ایمنی کارکنان آغاز می‌شود، اظهار کرد: اگر قرار است یک بیمارستان از ایمنی بالایی برخوردار باشد، ابتدا باید به سلامت کارکنان آن توجه شود؛ چرا که کارکنان سالم و آرام می‌توانند خدمات بهتری به بیماران ارائه دهند.

وی با اشاره به اهمیت سلامت جسم و روان کارکنان افزود: هر فرد باید مراقب سلامت خودش باشد و زمانی که از نظر جسمی و روحی شرایط مناسبی داشته باشد، می‌تواند بهتر به خانواده و بیماران خود خدمت کند.

شبستری همچنین آرامش در محیط کار و زندگی را مهم دانست و گفت: مشکلات محیط خانه و محل کار ممکن است بر یکدیگر تأثیر بگذارند، اما باید بتوان این دو فضا را از یکدیگر تفکیک کرد تا مسائل یک محیط، آرامش و کیفیت عملکرد فرد را در محیط دیگر، تحت تأثیر قرار ندهد.

از پذیرش تا ترخیص؛ همه در ایمنی بیمار نقش دارند

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه ایمنی بیمار از زمان پذیرش تا ترخیص ادامه دارد، تصریح کرد: تأمین ایمنی بیمار تنها وظیفه پزشک یا پرستار نیست و افراد مختلفی در این فرآیند نقش دارند.

وی افزود: پزشکان، پرستاران، نیرو‌های پذیرش، حراست، خدمات و همه افرادی که به نوعی با بیمار در ارتباط هستند، در ایجاد یک فرآیند ایمن نقش دارند.

شبستری همچنین بر ضرورت پیگیری وضعیت بیمار پس از اقدامات درمانی تأکید کرد و گفت: مسئولیت پزشک با پایان یک اقدام درمانی تمام نمی‌شود و لازم است وضعیت بیمار پس از درمان نیز مورد توجه و پیگیری قرار گیرد.

به گفته وی، پاکیزگی، زیبایی، نظم و آرامش محیط نیز بخشی از ایمنی بیمار است و شرایط محیطی می‌تواند بر آرامش و سلامت روان بیمار تأثیرگذار باشد.

تمجید رئیس دانشگاه از بیمارستان رضوی

شبستری با اشاره به شرایط بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی، از وضعیت این مجموعه ابراز رضایت کرد و گفت: اورژانس و درمانگاه‌های این بیمارستان بسیار شیک، تمیز، مرتب و با حساب و کتاب هستند.

وی تأکید کرد: اورژانس و درمانگاه‌ها باید از تمیزترین، زیباترین و آرام‌ترین بخش‌های بیمارستان باشند، نه اینکه بیمار و همراه او در چنین فضا‌هایی با بی‌نظمی و اضطراب بیشتری، مواجه شوند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد همچنین با قدردانی از پزشکان و پرستاران بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی، این مجموعه را «واقعاً بی‌نظیر» توصیف کرد.

ایمنی، یک نسخه واحد برای همه ندارد

در ادامه مراسم، دکتر محسن محور، مدیرعامل بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی، با اشاره به اهمیت برگزاری سالانه مراسم روز ایمنی بیمار در این بیمارستان، از همراهی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در برگزاری این برنامه، قدردانی کرد.

محور در بخشی از سخنان خود، موضوع فرهنگ را یکی از نکات مهم در تعریف و اجرای استاندارد‌های ایمنی دانست و با اشاره به تجربه‌هایی از اعتباربخشی و بازدید از مراکز درمانی خارج از کشور، تأکید کرد که در حوزه ایمنی نمی‌توان بدون توجه به شرایط و فرهنگ هر جامعه، یک نسخه واحد را برای همه محیط‌ها، در نظر گرفت.

وی با اشاره به تجربه‌ای در امارات گفت: در ارزیابی یک مرکز درمانی باید توجه کرد که فرهنگ مردم آن منطقه چیست و شرایط اجتماعی و فرهنگی، چه اقتضائاتی ایجاد می‌کند.

مدیرعامل بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی بر همین اساس، تأکید کرد که استاندارد‌ها باید در کنار توجه به شرایط واقعی جامعه مورد استفاده قرار گیرند و مفهوم ایمنی نیز باید متناسب با همین شرایط درک و اجرا شود.

تجربه بحران؛ جایی که فرهنگ ایمنی خودش را نشان می‌دهد

محور در بخش دیگری از سخنانش به تجربه بیمارستان رضوی در شرایط بحرانی اشاره کرد و با یادآوری دوران کرونا و همچنین شرایطی که در مقاطع مختلف موجب افزایش بار مراجعه به بیمارستان‌ها شده است، بر اهمیت آمادگی مجموعه‌های درمانی، تأکید کرد.

وی با اشاره به خدمات گروه پزشکی در شرایط مختلف گفت: باید خدمات گروه پزشکی در هر زمانی به یاد آورده شود؛ چرا که در شرایط بحرانی، بار اصلی رسیدگی به بیماران و مجروحان بر دوش مجموعه‌های درمانی، قرار می‌گیرد.

مدیرعامل بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی با اشاره به تجربه این مجموعه در مدیریت شرایط خاص، بر ضرورت حفظ آمادگی و استفاده از ظرفیت‌های بیمارستان برای عبور ایمن از بحران‌ها تأکید کرد.

محور همچنین به ریشه‌های فرهنگی مفهوم ایمنی اشاره کرد و با بیان اینکه در قرآن کریم نیز مفاهیم مرتبط با ایمنی و امنیت مورد توجه قرار گرفته است، بر ضرورت نگاه فرهنگی به این موضوع تأکید کرد.

ایمنی در حرم؛ از امنیت تا آرامش زائر

در بخش دیگری از این مراسم، رضا خوراکیان، مدیر عالی حرم مطهر رضوی، با بیان اینکه ایمنی در حرم مطهر موضوعی محدود به یک معاونت یا مجموعه خاص نیست، اظهار کرد: نوع برگزاری مراسم، خدمات ارائه‌شده، پوشش رسانه‌ای، نظم و انتظامات، تأسیسات، فرش‌آرایی، معماری و فضای حرم، همگی می‌توانند بر ایمنی، اثرگذار باشند.

وی، افزود: مدیریت در حرم مطهر رضوی به معنای مدیریت هم زمان آرامش جمعیت، امنیت، ایمنی و کرامت زائران است و نمی‌توان یکی از این مؤلفه‌ها را فدای دیگری کرد.

بیش از 23 میلیون تشرف و ضرورت آمادگی دائمی

خوراکیان با اشاره به گستردگی فعالیت‌های حرم مطهر رضوی گفت: در طول سال بیش از 23 میلیون تشرف در حرم مطهر انجام می‌شود و این مجموعه به صورت 24 ساعته در حال خدمت‌رسانی به زائران است.

وی، ادامه داد: در 24 ساعت سال تحویل، یک میلیون و 640 هزار نفر وارد حرم مطهر شدند؛ آماری که ابعاد گسترده مسئولیت در حوزه مدیریت جمعیت، خدمات و تأمین ایمنی را، نشان می‌دهد.

مدیر عالی حرم مطهر رضوی با بیان اینکه شرایط حضور زائران همواره ثابت نیست، اظهار کرد: شرایط جوی، شرایط اجتماعی و حتی انتشار یک خبر یا شایعه می‌تواند وضعیت جمعیتی را در مدت کوتاهی تغییر دهد و مجموعه باید بتواند خود را با چنین شرایطی، هماهنگ کند.

«احساس آرامش» زائر هم بخشی از ایمنی است

خوراکیان یکی از مؤلفه‌هایی را که در مباحث ایمنی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، احساس آرامش زائر دانست و گفت: وقتی زائر وارد حرم مطهر رضوی می‌شود، باید بیش از هر چیز احساس، آرامش داشته باشد.

وی، افزود: این آرامش تنها نتیجه تجهیزات، نیرو‌های انسانی و سازوکار‌های نظارتی نیست، بلکه باور و رفتار زائران نیز در شکل‌گیری آن، نقش دارد.

مدیر عالی حرم مطهر رضوی با تأکید بر تأثیر رفتار اجتماعی بر ایمنی تصریح کرد: در مدیریت جمعیت، تنها با تعداد انسان‌ها مواجه نیستیم، بلکه رفتار انسان‌ها نیز بسیار تعیین‌کننده است؛ ممکن است یک جمعیت کوچک، اما مضطرب و ناآرام، خطر بیشتری نسبت به یک جمعیت بزرگ، اما آرام ایجاد کند.

آمادگی برای شرایط عادی و ویژه

خوراکیان، آمادگی پایدار در شرایط عادی و افزایش سریع ظرفیت در شرایط ویژه را از الزامات مدیریت حرم مطهر دانست و گفت: باید در شرایط عادی آمادگی لازم وجود داشته باشد و در شرایط خاص نیز بتوان ظرفیت‌ها را به سرعت، افزایش داد.

وی با اشاره به تنوع بالای جمعیت حاضر در حرم مطهر از نظر سن، فرهنگ و شرایط جسمی افزود: مدیریت چنین مجموعه‌ای نیازمند پیش‌بینی شرایط مختلف و آمادگی دائمی است.

از آتش‌نشانی و امداد تا رسانه و فرش‌آرایی

مدیر عالی حرم مطهر رضوی با بیان اینکه ایمنی حرم را نمی‌توان تنها از منظر وقوع حوادث بررسی کرد، گفت: پدافند غیرعامل، امداد و سلامت، آتش‌نشانی، نظم و انتظامات، رسانه، تأسیسات و سایر بخش‌ها همگی در ایجاد ایمنی، نقش دارند.

وی، افزود: حتی موضوعاتی مانند فرش‌آرایی و نحوه طراحی و چیدمان فضا می‌تواند بر حرکت زائران اثرگذار باشد و از این منظر باید همه عناصر را در کنار یکدیگر دید.

خوراکیان همچنین نقش رسانه را در این منظومه مهم دانست و اظهار کرد: ممکن است یک اقدام از نظر رسانه‌ای مناسب باشد، اما اگر بدون هماهنگی با مدیریت جمعیت انجام شود، در شرایطی خاص برای نظم و ایمنی مسئله ایجاد کند.

ایمنی؛ از بیمارستان تا حرم مطهر

مجموع مباحث مطرح‌شده در این مراسم، مفهوم ایمنی را فراتر از یک دستورالعمل یا مجموعه‌ای از الزامات اداری ترسیم کرد؛ از نگاه دکتر شبستری که سلامت کارکنان، نظم، پاکیزگی و آرامش را در کنار درمان قرار داد، تا تأکید دکتر محور بر ضرورت توجه به فرهنگ و شرایط بومی در اجرای استاندارد‌های ایمنی و تجربه بیمارستان در شرایط بحران، و نگاه خوراکیان که آرامش زائر، رفتار جمعی، مدیریت جمعیت و حتی معماری و چیدمان فضا را، بخشی از ایمنی دانست.

در این مراسم همچنین دکتر آزاده شیرین‌زاده، قائم‌مقام مسئول فنی و ایمنی بیمار بیمارستان فوق‌تخصصی رضوی، و دکتر قولیان، از معاونان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، به ایراد سخنرانی پرداختند.