آزمایش و دستور پزشک به همراه داروها

داروهایی که به صورت خوراکی از قبل در منزل استفاده میشود

ریزش مو معمولاً 2 تا 4 هفته بعد از اولین جلسه شیمی درمانی شروع می شود. چون داروهای شیمی درمانی سلول هایی را هدف قرار می دهند که رشد سریعی دارند و سلول های ریشه مو هم در همین گروه قرار می گیرند. ریزش ممکن است فقط در موی سر باشد یا ابرو، مژه و موهای بدن را هم درگیر کند. خبر خوب این است که این ریزش موقتی است و معمولاً 3 تا 6 ماه بعد از پایان درمان، موها دوباره شروع به رشد می کنند. نکات مهم: برخی افراد قبل از شروع ریزش شدید، موهای خود را کوتاه می کنند تا حس کنترل بیشتری داشته باشند. از شامپوهای ملایم مثل شامپوی بچه استفاده کنید. هنگام بیرون رفتن حتما از کلاه پنبه ای یا ضدآفتاب برای پوست سر استفاده کنید. در صورت خارش، روغن های گیاهی ملایم یا لوسیون بدون عطر کمک کننده است.

تعداد جلسات و طول دوره ی درمان برای هر فرد کاملاً منحصربه فرد است و نمی توان یک نسخه ی واحد برای همه پیچید. پزشک فوق تخصص آنکولوژی شما بر اساس فاکتورهای زیر، برنامه ی درمانی دقیقتان را طراحی می کند: 1. نوع و مرحله بیماری: این مهم ترین عامل در تعیین تعداد جلسات است. 2. هدف از درمان: (مثلاً درمان قطعی، کوچک کردن تومور قبل از جراحی، یا کنترل بیماری). 3. نوع داروهای انتخابی: برخی داروها در چرخه های کوتاه مدت و برخی در دوره های طولانی تر تجویز می شوند. 4. پاسخ بدن به درمان: تیم پزشکی با انجام آزمایش ها و تصویربرداری های دوره ای، میزان اثرگذاری داروها را بررسی کرده و در صورت نیاز، تعداد جلسات را تغییر می دهد. 5. وضعیت عمومی سلامت شما: توانایی بدن برای بازیابی پس از هر جلسه در فواصل بین دوره ها نقش دارد. نکته مهم: شیمی درمانی معمولاً به صورت دوره ای (هر 2 یا 3 هفته یک بار) انجام می شود تا بدن فرصت بازسازی داشته باشد. تعداد دقیق جلسات را پزشک معالج بر اساس شرایط شما تعیین می کند و ممکن است در طول درمان تغییر کند.

در این دوره، تغذیه مناسب کمک می کند بدن انرژی و توان لازم برای ترمیم و مقابله با درمان را داشته باشد. اگر اشتها کم شد، به جای وعده های بزرگ، وعده های کوچک و مقوی در طول روز مصرف کنید. نکات مهم تغذیه ای: اگر طعم دهان فلزی شد، گوشت را با کمی آبلیمو یا آب نارنج طعم دار کنید و در صورت نیاز از قاشق و چنگال پلاستیکی یا چوبی استفاده کنید. برای جلوگیری از کم آبی، مایعات کافی بنوشید؛ آب همراه با خیار، نعنا یا زنجبیل می تواند به کاهش تهوع کمک کند. غذاها را در دمای ملایم مصرف کنید، چون غذاهای خیلی داغ ممکن است تهوع ایجاد کنند. برای کمک به ترمیم بدن، مصرف پروتئین مثل سفیده تخم مرغ، مرغ پخته، حبوبات کاملاً پخته، لبنیات پاستوریزه و مغزها مفید است. غذا خوردن در محیط آرام و بدون استرس می تواند به بهتر شدن اشتها کمک کند. چه چیزهایی بهتر است مصرف شود: زنجبیل و نعنا برای تهوع، آب سیب و هویج، ماست پروبیوتیک، پنیر پاستوریزه، گردو و غذاهای سبک و مقوی. چه چیزهایی بهتر است کمتر مصرف شود: غذاهای سرخ کردنی و سنگین، غذاهای نیم پز یا خام، ادویه های بسیار تند و قندهای مصنوعی.

در استانداردهای درمانی این روش، (1) عدم ریزش، (2) ریزش خفیف تا متوسط (حداکثر %50) و یا (3) احساس بیمار به عدم نیاز به استفاده از کلاه گیس ، بعنوان موفقیت، ارزیابی می شود. در کشورهای مختلف و با نژادها و موهای متفاوت، برای حدود نیمی از بیمارانی که از دستگاه استفاده نموده اند موفقیت گزارش شده است. پس به یاد داشته باشید: متاسفانه هیچ آزمایش یا ارزیابی وجود ندارد که قبل از شروع استفاده از دستگاه نشان دهد این دستگاه بر روی شما یا هر فرد دیگری موثر است یا نه. بنابر این باید یک یا دو جلسه از این دستگاه استفاده نمایید و در صورت موفقیت، تا پایان دوره درمان، آنرا ادامه دهید. تنها %10 از افرادی که از دستگاه استفاده می کنند هیچگونه ریزشی ندارند. پس احتمال ریزش خفیف تا متوسط وجود دارد. راهنمایی هایی که در ادامه آورده شده به شما کمک می کند این ریزش را به حداقل ممکن برسانید

داروهای مورد استفاده در شیمی درمانی، روی پوست سر و فولیکولهای مو اثر می گذارند. رژیم شیمی درمانی )نوع و دوز دارو( که پزشک شما تجویز کرده است باعث ریزش موی سر ) و احتماالً موهای سایر قسمتهای بدن( می شود. این ریزش از حدود دو تا چهار هفته بعد از اولین جلسه درمان شروع می شود و معموالً در کمتر از یک هفته به طاسی کامل منجر می شود. تقریباً همیشه این طاسی، برگشت پذیر است یعنی با پایان درمان و پس از مدت زمان ی که در افراد مختلف از چند روز تا چند هفته متفاوت است رشد موها شروع می شود و طی چندماه بعد، موهای سر به حجم قبلی خود بر می گردند.

ریزش موی سر برای بسیاری از بیماران ناخوشایند است. تنها روش موثری که در دنیا چندین سال است مورد استفاده قرار گرفته و نتایج امیدوارکننده ای داشته، سردکردن سر (پوست سر و ریشه های مو) است. در سال های دور، این کار با بسته های یخ انجام می شده ولی چند سالی است که دستگاه هایی برای این کار ساخته شده اند که بطور چشمگیری موثرتر و دقیق تر می توانند دمای سر را کنترل نمایند. این روش سال ها مورد پژوهش مراکز درمانی معتبر دنیا بوده و هم اکنون در مراجع اصلی علمی، گنجانده شده است. در سال 2016 نیز این روش تاییدیه FDA آمریکا را به جهت موثر بودن و ایمن بودن، کسب نموده است.

دمای پوست سر در حدود 34 درجه سانتیگراد است که به کمک دستگاه تا محدوده 5 درجه سانتیگراد کاهش می یابد و در طی چند ساعتی که از دستگاه استفاده می نمایید در همان دما ثابت می ماند. احساس سرمای شدیدی که در دقایق اولیه استفاده از کلاه برای برخی از افراد بروز می کند به سرعت طی 10 تا 30 دقیقه رفع می شود. همچنین به محض بر داشتن کاله در پایان کار، دمای پوست ظرف چند ثانیه به حالت اول باز می گردد. خوشبختانه اغلب افراد براحتی این دما را تحمل می کنند و بعضی افراد گرمایی حتی از آن لذت می برند!! بنابراین جای هیچگونه نگرانی نیست.

این تجهیزات با دو روش جادویی از اعصاب شما محافظت می کنند: 1. تنگ کردن رگ های ریز: سرما باعث می شود رگ های نوک انگشتان تنگ شوند. میزان کمتری از داروی شیمی درمانی به نوک انگشتان برسد.احتمال آسیب را کاهش می دهد یا کم می کند 2. کاهش عوارض شیمی درمانی: سرما فعالیت سلول ها را کم می کند فعالیت متابولیکی سلول ها کاهش می یابد و در نتیجه ورود و اثر داروی شیمی درمانی در بافت های این ناحیه کمتر می شود. 3. فشار آرام بخش: فشاری که این پوشاک ایجاد می کنند فشار ملایم باعث کاهش حجم خون در بافت های سطحی می شود و همراه با سرما، مقدار دارویی را که به اعصاب دست و پا می رسد کمتر می کند و در نتیجه تماس اعصاب با داروی شیمی درمانی کاهش پیدا کند.

1. لایه محافظ نخی: هرگز پوست برهنه را با تجهیزات سرد تماس ندهید. حتماً از دستکش یا جوراب نخی ضخیم استفاده کنید تا سرما به صورت ملایم منتقل شود. 2. پوست خشک، پوست سالم: قبل از پوشیدن، دست ها و پاها را کاملاً خشک کنید. رطوبت باعث می شود سرما شدیدتر حس شود و احتمال تاول ایجاد گردد. 3. ترفند کیسه فریزر: بین لایه نخی و لایه سرد، از یک کیسه فریزر استفاده کنید. این کار باعث می شود دستکش نخی شما خیس نشود و گرمای بدنتان را حفظ کند. 4. استراحت های کوتاه: اگر طبق دستور تیم درمان اجازه داده شد، در صورت احساس درد شدید یا ناراحتی می توان با هماهنگی پرستار چند دقیقه استراحت داد. 5. گرم نگه داشتن بدن: در حالی که دست و پا سرد است، مرکز بدنتان را گرم نگه دارید (پتو یا چای گرم). این کار باعث می شود مغز شما تحمل سرمای موضعی را راحت تر بپذیرد. 6. در صورت خشکی پوست، پس از پایان جلسه از مرطوب کننده یا لوسیون توصیه شده توسط تیم درمان استفاده کنید. 7. نظارت دلسوزانه: همراهان عزیز، لطفاً هر 15 دقیقه یک بار رنگ پوست بیمار را چک کنید تا مطمئن شویم همه چیز در وضعیت ایده آل است.

1.مدت استفاده از کلاه بین 3 تا 6 ساعت در هر جلسه است؛ بهتر است اول وقت در مرکز حاضر شوید. برای گذراندن زمان می توانید کتاب، مجله یا پخش کننده موسیقی همراه داشته باشید و در حالت نشسته یا خوابیده استراحت کنید. هنگام رفتن به سرویس، کلاه روی سر باقی می ماند و فقط از دستگاه جدا می شود؛ لطفاً سریع به تخت برگردید. 2.به دلیل احساس سرما، لباس گرم و شال همراه داشته باشید. در مرکز بالش و پتو در اختیار شماست و با هماهنگی پرستاران می توانید نوشیدنی گرم استفاده کنید. 3.کلاه کشی روی کلاه سردکننده قرار می گیرد تا سرما حفظ شود و کلاه کاملاً به سر بچسبد. اگر کلاه برایتان بزرگ، کوچک یا بند چانه آزاردهنده بود، به پرستاران اطلاع دهید. 4.در صورت امکان، هدبند کشی شخصی همراه داشته باشید تا کلاه روی سر محکم تر قرار گیرد و همه نقاط سر یکنواخت خنک شود. 5.حتماً شانه دندانه درشت همراه داشته باشید تا هنگام خیس کردن موها، موها را به آرامی و بدون کشیدن مرتب کنید. 6.اگر در هر زمان ادامه استفاده از کلاه برایتان سخت یا غیرقابل تحمل بود، حتماً پرستاران را مطلع کنید.

1 داروی ضد تهوع خود را در منزل میل نکنید. آنرا به همراه داشته باشید و با شروع گذاشتن کاله روی سر، آنرا میل کنید. .2 زیورآالت از جمله گوشواره و گردنبند خود را درآورید. ضمناً موی سر شما برای سرد شدن بهتر، با اسپری آب مرطوب خواهد شد. .3 اگر موی خود را بافته اید یا از اکستنشن استفاده می کنید حتماً آنها را باز نمایید.

پس از برداشتن کلاه ممکن است برای چند دقیقه احساس گیجی یا سبکی سر داشته باشید. همچنین امکان سردرد خفیف در ساعات یا روزهای بعد وجود دارد که معمولاً با مسکن های ساده برطرف می شود. کلاه سردکننده عارضه جدی ایجاد نمی کند؛ در صورت بروز مشکل غیرعادی، با پزشک خود مشورت کنید. برای حفظ موها، از کشیده شدن یا آسیب شیمیایی به مو پرهیز کنید: 1.شستشوی مو را کمتر کنید؛ ترجیحاً هفته ای یک بار و با فاصله از شیمی درمانی. 2.با آب ولرم حمام کنید و از چنگ زدن، مالش شدید یا شانه کردن مو در حمام خودداری کنید. 3.از شامپوی بسیار ملایم، بدون سولفات و بدون پارابن استفاده کنید. 4.موها را فقط با شانه دندانه درشت مرتب کنید. 5.از رنگ مو، حنا، سشوار داغ، اتو مو و فرم دهنده های حرارتی استفاده نکنید. 6.از کوتاه کردن یا آرایش مو که باعث کشیده شدن مو می شود پرهیز کنید. 7.بهتر است از روکش بالش نرم استفاده کنید تا موها کمتر کشیده شوند.

استفاده از کلاه سردکننده در هر جلسه معمولاً 3 تا 6 ساعت طول می کشد؛ بهتر است اول وقت در مرکز حاضر شوید و برای گذراندن زمان، کتاب، مجله یا موسیقی همراه داشته باشید.در طول درمان می توانید نشسته یا خوابیده استراحت کنید. هنگام رفتن به سرویس، کلاه از دستگاه جدا می شود اما باید روی سر باقی بماند و سریع به تخت برگردید. بهتر است لباس گرم یا شال همراه داشته باشید. کلاه کشی روی کلاه سردکننده قرار می گیرد تا سرما حفظ شود و کلاه کاملاً به سر بچسبد. اگر کلاه برایتان ناراحت کننده بود، به پرستاران اطلاع دهید. همراه داشتن هدبند کشی و شانه دندانه درشت نیز توصیه می شود. اگر ادامه استفاده از کلاه برایتان سخت بود، حتماً پرستاران را مطلع کنید.