ساعت طلایی تولد؛ محور اصلی کنفرانس علمی ترویج تغذیه با شیر مادر در بیمارستان فوق تخصصی رضوی

همزمان با هفته جهانی ترویج تغذیه با شیر مادر، کنفرانس علمی یک‌روزه «اهمیت و ترویج تغذیه با شیر مادر» با حضور پزشکان، فوق‌تخصصان نوزادان، متخصصان کودکان، پرستاران، ماماها و جمعی از کادر درمان در سالن همایش‌های بیمارستان فوق تخصصی رضوی برگزار شد.
در این کنفرانس، تازه‌ترین دستورالعمل‌های وزارت بهداشت در زمینه تغذیه با شیر مادر، اهمیت تماس پوست با پوست مادر و نوزاد، شیردهی در بیماری‌های خاص، مصرف دارو در دوران شیردهی و راهکارهای افزایش موفقیت تغذیه انحصاری با شیر مادر توسط اساتید و متخصصان این حوزه مورد بررسی قرار گرفت.
در نخستین بخش این کنفرانس، دکتر امیدیان، فوق‌تخصص نوزادان، با تأکید بر نقش بی‌بدیل شیر مادر در سلامت نوزاد، اظهار کرد: بسیاری از خانواده‌ها در روزهای نخست تولد، به دلیل تصور نادرست از کم بودن شیر مادر، به سمت مصرف شیرخشک می‌روند؛ در حالی که کاهش حجم شیر در روزهای ابتدایی پس از زایمان، روندی طبیعی است و با تداوم شیردهی، تولید شیر به میزان کافی افزایش می‌یابد.
وی با اشاره به اینکه کاهش وزن اولیه نوزاد نیز بخشی از روند طبیعی تطابق با زندگی خارج از رحم است، افزود: استفاده زودهنگام از شیرخشک می‌تواند فرآیند طبیعی شیردهی را مختل کرده و احتمال موفقیت تغذیه انحصاری با شیر مادر را کاهش دهد.
دکتر امیدیان همچنین با انتقاد از برخی باورهای نادرست درباره زردی نوزادان تصریح کرد: در بسیاری از موارد، زردی نوزاد یک فرآیند طبیعی است و نباید به بهانه آن، تغذیه با شیر مادر متوقف یا با شیرخشک جایگزین شود. وی بر آموزش صحیح خانواده‌ها و همراهان مادر در روزهای نخست پس از زایمان تأکید کرد و نقش فرهنگ‌سازی را در ترویج تغذیه با شیر مادر بسیار مهم دانست.
در ادامه، دکتر کلانی با تشریح آخرین دستورالعمل وزارت بهداشت درباره برقراری تماس پوست با پوست مادر و نوزاد، «ساعت نخست تولد» را طلایی‌ترین زمان برای آغاز شیردهی عنوان کرد و گفت: سازمان جهانی بهداشت نیز بر آغاز تماس پوست با پوست بلافاصله پس از تولد و شروع تغذیه با شیر مادر در همان ساعت نخست تأکید دارد.
وی افزود: تماس پوست با پوست موجب تنظیم دمای بدن نوزاد، تثبیت قند خون، انتقال باکتری‌های مفید از مادر به نوزاد، کاهش گریه، تقویت دلبستگی عاطفی، افزایش موفقیت در تغذیه انحصاری با شیر مادر و کاهش مرگ‌ومیر شیرخواران می‌شود.
دکتر کلانی با بیان اینکه آموزش خانواده‌ها باید از دوران بارداری آغاز شود، خاطرنشان کرد: بسیاری از اقدامات روتین پس از تولد، در صورت پایدار بودن وضعیت مادر و نوزاد، می‌تواند تا پایان نخستین شیردهی به تعویق بیفتد تا فرصت طلایی آغاز تغذیه با شیر مادر از دست نرود.
سومین سخنران این کنفرانس، دکتر قاسمیان بود که به موضوع مصرف دارو در دوران شیردهی پرداخت.
وی با بیان اینکه برخلاف تصور عمومی، بسیاری از داروهای رایج در دوران شیردهی قابل استفاده هستند، گفت: تنها گروه محدودی از داروها از جمله برخی داروهای شیمی‌درمانی، مواد رادیواکتیو و تعدادی از داروهای خاص، محدودیت جدی برای شیردهی ایجاد می‌کنند و در سایر موارد، با انتخاب صحیح دارو، تنظیم زمان مصرف و استفاده از کمترین دوز مؤثر، می‌توان درمان مادر را بدون قطع شیردهی ادامه داد.
دکتر قاسمیان همچنین بر استفاده پزشکان از منابع علمی معتبر و دستورالعمل‌های به‌روز در تجویز دارو برای مادران شیرده تأکید کرد و گفت: تصمیم‌گیری درباره ادامه یا قطع شیردهی باید بر اساس شواهد علمی انجام شود، نه باورهای نادرست یا اطلاعات غیرمستند.
در بخش پایانی کنفرانس، خانم ظفرالهی، مسئول برنامه سلامت نوزادان و کودکان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تأکید بر اهمیت فرهنگ‌سازی در زمینه تغذیه با شیر مادر، اظهار کرد: موفقیت برنامه‌های ملی سلامت مادر و کودک، نیازمند همکاری همه اعضای تیم سلامت، آموزش مستمر خانواده‌ها و اصلاح باورهای نادرست در جامعه است.
وی افزود: حمایت از مادران شیرده باید از دوران بارداری آغاز شود و پس از تولد نوزاد نیز با آموزش، مشاوره و همراهی مستمر کادر درمان ادامه یابد تا تغذیه انحصاری با شیر مادر به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل ارتقای سلامت کودکان محقق شود.
در ادامه این برنامه، شرکت‌کنندگان در قالب سه گروه آموزشی در کارگاه‌های عملی تغذیه با شیر مادر حضور یافتند. این کارگاه‌ها به مدت حدود دو ساعت برگزار شد و طی آن، آموزش‌های کاربردی درباره نحوه صحیح شیردهی، برقراری تماس پوست با پوست مادر و نوزاد، تکنیک‌های صحیح گرفتن پستان توسط نوزاد، مدیریت مشکلات شایع شیردهی و روش‌های حمایت از مادران شیرده به صورت عملی ارائه شد.