شکستگی گردن استخوان ران یا شکستگی سر فمور

مددجوی عزیز: مطالب آموزشی پیش رو، حاوی نکات مراقبتی برای بیماری شماست. امیدواریم با مطالعه‌ی آن آگاهی شما افزایش یافته و در روند بهبودیتان موثر باشد.

شکستگی گردن استخوان ران یا شکستگی سر فمور چیست؟

شکستگی گردن استخوان ران جزو شکستگی‌های اطراف مفصل ران است. به ناحیه‌ای که در زیر سر استخوان ران قرار دارد، گردن استخوان ران می‌گویند.

شکستگی گردن استخوان ران در افراد مسن، بخصوص خانم‌های مسن، دیده می‌شود. مهم‌ترین علت زمینه‌ساز آن پوکی استخوان است که با بالا رفتن سن به وجود می‌آید.

از هر ده نفر مبتلا به شکستگی گردن استخوان ران، یکی از آن‌ها در یک ماه اول پس از حادثه و سه نفر آن‌ها در سال اول پس از شکستگی به علت عوارض آن جان خود را از دست می‌دهند.

در افراد مسن، شکستگی گردن استخوان ران معمولاً به علت ضربات با شدت کم، مثل زمین خوردن، به وجود می‌آید و در جوانان و بچه‌ها بر اثر ضربات شدید ایجاد می‌شود.

انواع شکستگی

• شکستگی با جابه‌جایی کم
• شکستگی با جابه‌جایی در استخوان ران

علائم شکستگی مفصل ران )هیپ(

بیمار مبتلا به شکستگی، به دنبال زمین خوردن توانایی ایستادن و راه رفتن را از دست داده و درد شدید را در ناحیه لگن و یا کشاله ران احساس می‌کند که با فشار موضعی به ناحیه شکستگی و یا حرکت دادن اندام تحتانی بیشتر می‌شود.

در افراد خیلی ناتوان، مهم‌ترین علامت شکستگی ناتوانی در راه رفتن است، نه درد بیمار. این افراد بدون هیچ مشکلی راه می‌رفته‌اند و به طور ناگهانی توانایی راه رفتن خود را از دست داده‌اند. باید قویاً به شکستگی استخوان ران شک کرد.

در معاینه دیده می‌شود که اندام مبتلا قدری کوتاه‌تر شده است و در حالت درازکشیده به سمت بیرون چرخیده است.

تشخیص شکستگی هیپ

اصل کلی این است: در فردی که به دنبال زمین خوردن دچار درد شدید و اختلال در راه رفتن می‌شود، باید رادیوگرافی از لگن تهیه شود.

تشخیص قطعی با رادیوگرافی ساده داده می‌شود. در شکستگی که با جابه‌جایی کم است، دیدن خط شکستگی کمی مشکل است و در این صورت از روش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی استفاده می‌شود.

درمان شکستگی سر استخوان ران )فمور(

درمان شکستگی استخوان ران همواره عمل جراحی است، ولی انتخاب عمل جراحی بسته به شدت جابه‌جایی و وضعیت بیمار دارد.

در شکستگی‌های بدون جابه‌جایی، درمان همیشه به صورت فیکس کردن قطعات شکسته‌شده توسط سه عدد پیچ است.

در شکستگی با جابه‌جایی، اگر سن زیر 60 سال باشد، درمان به صورت جا انداختن شکستگی و فیکس کردن قطعات با سه عدد پیچ و یا گاهی اوقات استفاده از ایمپلنت خاصی به نام DHS است.

اگر بیمار بالای 60 سال باشد، درمان به صورت خارج کردن سر استخوان ران از بدن و جایگزینی آن با یک سر فلزی می‌باشد.

زمان انجام عمل جراحی

شکستگی گردن استخوان ران، چه در افراد مسن و چه افراد جوان، غالباً نیاز به جراحی دارد که باید هرچه زودتر انجام شود. هر ساعت تأخیر در انجام دادن جراحی، احتمال بروز عوارض و جوش نخوردن را بیشتر می‌کند.

بهتر است این عمل جراحی در 6 الی 12 ساعت اول بعد از شکستگی انجام شود؛ زیرا عمل نکردن موجب عوارضی مانند زخم بستر، عفونت ادراری و ریوی، لخته شدن خون در اندام‌های تحتانی می‌شود.

آمادگی برای جراحی شکستگی مفصل ران

برای بیمار قبل از عمل، انجام آزمایش‌های خون و ادرار، نوار قلب و رادیوگرافی از قفسه سینه به عمل می‌آید.

عوامل افزایش ریسک ایجاد شکستگی‌های مفصل ران

• سن: بالای 65 سال
• جنس: احتمال این شکستگی در کل در زنان 2 تا 3 برابر مردان است.
• زمینه خانوادگی: در بعضی افراد در ایجاد این شکستگی‌ها مؤثر است.
• تغذیه: کمبود کلسیم از عوامل مهم زمینه‌ساز این شکستگی‌ها است.
• عادات: مثل سیگار و مصرف الکل
• مصرف داروها: داروهایی که موجب ضعف و یا گیجی می‌شوند، می‌توانند موجب افزایش احتمال زمین خوردن افراد و بروز این شکستگی‌ها شوند.

مراقبت‌های بعد از عمل شکستگی استخوان ران

• در زمان‌هایی که احساس خستگی می‌کنید استراحت کنید، اما تمام طول روز در رختخواب نمانید.
• با فیزیوتراپ برای یادگیری بهترین راه برای ورزش کردن مشاوره کنید.
• بیش از 30 الی 45 دقیقه روی صندلی ننشینید و از نشستن روی صندلی‌های کوتاه و بدون دسته بپرهیزید.
• به مدت 6 هفته به پشت بخوابید و پاهای خود را کمی از هم جدا کنید. یک بالش را بین زانوهای خود قرار دهید و رو به سمت پای آسیب‌دیده نخوابید.
• بعد از برداشتن پانسمان و بخیه‌ها، محل جراحی نیاز به استحمام دارد و ممکن است 24 ساعت بعد از برداشتن بخیه و پانسمان حمام کنید؛ البته زمان مناسب برای استحمام را از پزشکتان بپرسید.
• مقدار زیاد مایعات استفاده کنید.

اطلاعات شناسنامه

• واحد ارائه‌دهنده: کلینیک پرستاری آموزش سلامت
• منبع: UP TO DATE و MED LINE PLUS - NURSING CONSULT